“සාමාන්ය කෝටිපතියෙක් ඉහළම තැනට ළඟා වීමට පෙර සාමාන්යයෙන් 3.5 වතාවක් බංකොලොත් වෙයි.”
මේක ඉතා බලවත් ප්රකාශයක්. මොකද, බොහෝ දෙනෙක් තමන්ගේ පළමු උත්සාහයෙන්ම සාර්ථක වෙන්නේ නැති බවට මෙය පැහැදිලි සාක්ෂියක්. උත්සාහ කිරීම, අසාර්ථක වීම, නැවත උත්සාහ කිරීම, නැවතත් අසාර්ථක වීම. මේ සියල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම සාමාන්ය දෙයක්.
දවස අවසානයේ වැදගත්ම දේ වන්නේ, සෑම අසාර්ථකත්වයකින්ම පාඩමක් ඉගෙනගෙන, කලින් කළ වැරදි නැවත නොකිරීමට හැකි වීමයි. සමහරු දෙවැනි උත්සාහයෙන්ම සාර්ථක වෙනවා. තවත් සමහරුන්ට සාර්ථක වීමට පෙර දස වතාවක් අසාර්ථක වීමට සිදුවෙනවා.
සමහර වෙලාවට ඔබ වාසනාවන්ත වෙනවා. ඔබේ අදහස නිවැරදි වෙලාවේ, නිවැරදි ආකාරයෙන් සාර්ථක වෙනවා. Facebook, Snapchat හෝ Airbnb වැනි සමාගම් ඒකට හොඳ උදාහරණ. මේ වගේ සමාගම්වල නිර්මාතෘවරුන්ගෙන් ඔබ ඇහුවොත්, ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකුත් තමන්ගේ ව්යාපාරය මේ තරම් විශාල සාර්ථකත්වයක් ලබයි කියලා මුලින්ම බලාපොරොත්තු වෙලා තිබුණේ නැහැ.
සාර්ථකත්වයේ තිබෙන එක්තරා විශේෂත්වයක් තමයි, ඔබ සාර්ථක වෙන්න පටන් ගත්තම ඔබ වටා විශාල අවධානයක් එකතු වෙන එක. එකපාරටම මිනිස්සු ඔබ සමඟ වැඩ කරන්නත්, ඔබේ මිතුරන් වෙන්නත් කැමති වෙනවා. මේක හිමබෝලයක් වගේ වැඩි වෙමින් අවසානයේ තවත් සාර්ථකත්වයකට ඔබව ගෙන යනවා.
ඒ නිසා තමයි සාර්ථක පුද්ගලයන්ට සාමාන්යයෙන් අඩු mortgage rates සහ වඩා හොඳ financial deals ලැබෙන්නේ. ඇත්තටම, ඔවුන්ට ඒවා අවශ්යම නොවුණත්, ඔවුන් සාර්ථක නිසාම ඒ අවස්ථා ඔවුන්ට ලැබෙනවා.
නමුත් මේකේ සම්පූර්ණයෙන්ම විරුද්ධ පැත්තත් තියෙනවා. ඔබ ළඟ කිසිම දෙයක් නැති වෙලාවක, ධනය ගොඩනඟන්න පටන් ගන්න එක සම්පූර්ණයෙන්ම කළ නොහැකි දෙයක් වගේ දැනෙන්න පුළුවන්.
ඔබේ බැංකු ගිණුමේ සම්පූර්ණයෙන්ම මුදල් නැහැ කියලා සිතන්න. ඔබ මොනවා කරයිද?
මේ ලිපිය කියවන ඔබ ළඟ යම් මුදලක් තිබෙන්න පුළුවන්. නමුත් අපි හිතමු ඔබේ බැංකු ගිණුම හිස් කියලා. එහෙම නම්, මුදල් නැති තැනකින් ධනය ගොඩනඟන්න පටන් ගන්නේ කොහොමද? ඔබේ බැංකු ගිණුමේ කිසිම මුදලක් නැති වෙලාවක ඔබට ඇත්තටම කරන්න පුළුවන් මොනවාද? ඔබට ඒ අඳුරු financial situation එකෙන් ගොඩ එන්න ඇත්තටම අවස්ථාවක් තියෙනවාද?
ඔබ මෑතකදී බංකොලොත් වී තිබුණත්, නැත්නම් ඔබේ financial journey එක දැන් පටන් ගන්නවා වුණත්, අපි සාමාන්යයෙන් කතා කරන long-term investments ගැන දැනට අමතක කරන්න.
ඔව්, ඇත්ත වශයෙන්ම දවසකට Rupiyal 1000ක් වගේ කුඩා මුදලක් වුණත් ආයෝජනය කිරීම දිගුකාලීනව විශාල වෙනසක් ඇති කරන්න පුළුවන්. නමුත් මේ මොහොතේ ඒක ඔබේ ප්රමුඛතාවය නොවෙයි.
ඔබ දැනට ජීවත් වීමටත් අරගල කරන අතරේ, අවුරුදු 30කට පස්සේ ඔබ මිලියන ගණනක මුදලක් උපයන්නේ කොහොමද කියලා පමණක් සිතමින් කාලය ගත කිරීම ප්රයෝජනවත් නැහැ.
ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබට හැමවිටම long-term vision එකක් තිබිය යුතුයි. නමුත් දවස අවසානයේ වැදගත් වන්නේ ඔබට ඉදිරි මාස 6 සිට 12 දක්වා කාලය තුළ ලබාගත හැකි දේයි.
Long-term investments වලට සැබෑ අර්ථයක් ලැබෙන්නේ ඔබට අමතර මුදලක් තිබෙන විටයි. ඔබට දැනටමත් ස්ථාවර ආදායම් මාර්ගයක් තිබෙන විටයි ඔබට long-term investment portfolio එකක් ගොඩනඟන්න අවධානය යොමු කරන්න පුළුවන්.
එවැනි අවස්ථාවක, මාසයකට Rupiyal 10,000 වැනි මුදලක් දිගු කාලයක් පුරා ආයෝජනය කිරීමෙන් පවා සැබෑ විශාල වෙනසක් ඇති කරන්න පුළුවන්.
නමුත් මිනිස්සු සාමාන්යයෙන් කියන දෙයක් තමයි, “මුදල් උපයන්න නම් මුදල් තියෙන්න ඕනේ” කියන එක.
ඒක සම්පූර්ණයෙන්ම ඇත්ත.
ඔබ ළඟ දැනටමත් මුදල් තියෙනවා නම්, තවත් මුදල් උපයන එක වඩාත් පහසුයි. ඒක ක්රියාත්මක ව්යාපාරයක් මිලදී ගැනීමේ සිට real estate හෝ stocks වැනි ඕනෑම ආකාරයක investment එකක් වෙන්න පුළුවන්.
නමුත් ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ ඔබේ කාලය සහ ශ්රමය භාවිතා කරලා මුදල් උපයන්න බැහැ කියන එක නෙවෙයි.
ඔබ ළඟ විශාල skills ප්රමාණයක් නැත්නම්, හොඳ ආදායමක් උපයන්න අපහසුයි. අභියෝගය පටන් ගන්නේ එතැනින්.
මේ අවස්ථාවේදී ඔබ අවධානය යොමු කළ යුත්තේ high-income skills දියුණු කරගැනීම ගැන පමණයි.
එකම skill එකක් තෝරාගන්න. ඒක market එකේ demand එකක් තියෙන, ඒ වගේම අනෙක් අයට පහසුවෙන් ඇතුළු වෙන්න බැරි, යම් barrier to entry එකක් තිබෙන skill එකක් විය යුතුයි.
උදාහරණයක් විදිහට, ඔබ accounting degree එකක් අරගෙන university එකෙන් graduate වුණා කියලා හිතන්න. අනෙක් හැම accountant කෙනෙක්ම auditor කෙනෙක් වෙනවා කියලා හිතලා, ඔබත් කෙලින්ම auditing වලට යන්න එපා.
ඒ වෙනුවට ජනප්රිය නොවන, ටිකක් අමාරු ක්ෂේත්රයක් තෝරන්න. උදාහරණයක් විදිහට taxation.
මිනිස්සු taxation වලට කැමති නැහැ. මොකද ඒක සංකීර්ණයි. නමුත් ඔබව අනෙක් අයගෙන් වෙනස් කරන්නේත් ඒ සංකීර්ණත්වයමයි.
ඇත්ත වශයෙන්ම, private tax consultants කියන්නේ ඉහළම ආදායම් ලබන වෘත්තිකයන් අතර සිටින පිරිසක්. මොකද ධනවත් මිනිස්සු හැමවිටම තමන්ට නීත්යානුකූලව බදු අඩු කරගන්න පුළුවන් ක්රම සොයනවා.
ඔබට ඔවුන්ගේ බදු වියදම් අඩු කරගන්න උදව් කරන්න පුළුවන් නම්, ඔබ පැයකට Rupiyal 5000 අය කළත් ඔවුන් ඔබ වෙත පැමිණීමට පසුබට වෙන්නේ නැහැ.
මේක ඕනෑම වෘත්තියකට අදාළයි. Designing, marketing, health, fitness — ඕනෑම ක්ෂේත්රයකට මේක එකසේ අදාළ වෙනවා.
මම සාමාන්යයෙන් මිනිසුන් තුළ දකින ගැටලුවක් තමයි, ඔවුන් skill එකක් දියුණු කරගන්නවා, සාමාන්ය මට්ටමකට එනවා, තමන්ගේ peers ලා තරම්ම දක්ෂ වෙනවා, ඊට පස්සේ වර්ධනය වීම නතර කරනවා.
ඔවුන් මුදල් උපයනවා. නමුත් ඔවුන්ගේ peers ලා උපයන තරමටම පමණයි. ඒ නිසා ඔබේ skills තවදුරටත් දියුණු කරගැනීමට ඔබ වෙනුවෙන් ආයෝජනය කිරීමට කිසිම විටෙක පසුබට වෙන්න එපා.
යම් අවස්ථාවකදී ඔබට තනියම self-education කරමින් ඉදිරියට යන්න බැරි වෙනවා. එවිට ඒ ක්ෂේත්රයේ අත්දැකීම් තිබෙන කෙනෙක්ගෙන් ඉගෙන ගන්න අවශ්ය වෙනවා.
මම stock market එකට පිවිසුණු අවස්ථාවේදී, investing කියන්නේ මට සම්පූර්ණයෙන්ම අලුත් ලෝකයක්.
ඇත්ත වශයෙන්ම මම හිතුවේ මට තනියම ඉගෙනගෙන මේ සියල්ල තේරුම් ගන්න පුළුවන් කියලා. නමුත් පසුව මට තේරුණා, අත්දැකීම් ඇති professional කෙනෙක්ගෙන් කරන එක හොඳ course එකක්, තනියම හැමදේම තේරුම් ගැනීමට ගත කරන නිමක් නැති පැය ගණනකට වඩා වටිනා බව.
කියමනක් තියෙනවානේ, “කවුරුහරි දැනටමත් රෝදය නිර්මාණය කරලා තියෙනවා නම්, නැවත රෝදය නිර්මාණය කරන්න උත්සාහ නොකර, ඒ කෙනාගෙන් ඉගෙන ගන්න.”
සමහර වෙලාවට ඔබට හැමදේම තේරුම් ගන්න අවශ්ය වෙන්නේ නිවැරදි පුද්ගලයා සමඟ කරන එක conversation එකක් පමණයි.
ඒ නිසා තමයි networking events වැදගත් වෙන්නේ.
Conferences වලට යන්න. අලුත් මිනිසුන් හඳුනාගන්න. ඔවුන් සමඟ කතා කරන්න.
මිනිසුන් තමන්ගේ දැනුම අන් අය සමඟ බෙදාගන්න කැමතියි. ඒක ඔවුන්ට යම් සතුටක් සහ සාර්ථකත්වයේ හැඟීමක් ලබා දෙනවා. ඔබ නිහතමානීව සහ ආචාරශීලීව හැසිරෙනවා නම්, බොහෝ දෙනෙක් ඔබට උදව් කරන්න කැමති වේවි.
නමුත් දවස අවසානයේදී වඩාත්ම වැදගත් දෙය තමයි ඔබේ discipline එක.
Discipline එකට කිසිම දෙයක් සමාන කරන්න බැහැ.
ඔව්, discipline එක අමාරුයි. සමහර වෙලාවට boring. නමුත් නැවත නැවතත්, එය සාර්ථක strategy එකක් බව ඔප්පු වී තිබෙනවා.
ගොඩක් මිනිසුන් motivation එකක් ලැබුණු පසු disciplined වෙන්න උත්සාහ කරන විට කරන වැරැද්ද තමයි, එකවර හැම දෙයක්ම කරන්න පටන් ගන්න එක.
ඔබට ඒ වෙලාවේ විශාල motivation එකක් තිබීම හොඳ දෙයක්. නමුත් මම දැකලා තියෙන විදිහට, මේ ක්රමය හැම වෙලාවකම පාහේ අසාර්ථක වෙනවා.
මොකද අවසානයේදී ඔබට මහන්සි වෙලා, exhausted වෙලා, දවස් කිහිපයකට පස්සේ නැවතත් පටන් ගත්ත තැනටම යන්න සිදුවෙනවා.
ඒ නිසා ඔබේ අරමුණ යම් skill එකක් master කිරීම නම්, ඔබේ goal එක සරල කරගන්න.
දවසකට විනාඩි 30ක් ඉගෙන ගන්න. එච්චරයි.
මෙහි වැදගත්ම දේ තමයි එක දවසක්වත් skip නොකරන එක.
ඔබ එය ඔබේ lifestyle එකේ කොටසක් කරගත් පසු, විනාඩි 30 එක පැයක් කරන්න. ඉන්පසු තවත් ඉදිරියට යන්න.
Strategy එක සරල සහ පැහැදිලි කරගන්න:
මුදල් උපයන්න.
මුදල් ඉතිරි කරන්න.
මුදල් ආයෝජනය කරන්න.
ඔබේ financial situation එක සහ personal growth එක සමඟ ඔබ ආයෝජනය කරන ආකාරය කාලයත් සමඟ වෙනස් වේවි.
ඔබේ journey එකේ ආරම්භයේදී, ඔබ කරන හොඳම investment එක බොහෝවිට ඔබ තුළම කරන investment එකක් වේවි.
නමුත් ඔබේ ආදායම වැඩි වන විට, ඔබට income stream එකක් බවට පත් කළ හැකි assets මිලදී ගැනීමට අවස්ථාව ලැබෙනවා.
ඔබ financial freedom එක කරා යන ගමනේදී, ඔබේ credit score එකත් අඛණ්ඩව වැඩිදියුණු කරගන්න අමතක කරන්න එපා.
ගොඩක් මිනිස්සු තමන්ගේ credit score එක ගැන සැලකිලිමත් වෙන්නේ ඔවුන්ට මුදල් ණයට ගැනීමට අවශ්ය වන දවසේදී විතරයි.
නමුත් එදාට ඔවුන්ට ණයක් ගන්න බැරි වෙන්න පුළුවන්. මොකද ඔවුන් මෙතෙක් කාලයක් තමන්ගේ credit score එක ගැන කිසිම අවධානයක් යොමු කරලා නැති නිසා.
හැම දෙයක්ම තනියම ගොඩනඟන එක අමාරුයි.
සමහර වෙලාවට ඔබේම ව්යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට අවශ්ය තරම් විශාල capital එකක් ගොඩනඟන්න ඔබට මුළු ජීවිත කාලයක්ම ගත වෙන්න පුළුවන්.
ඒ නිසා leverage කියන්නේ ඔබේ හොඳම මිතුරා.
නමුත් ඔබ මූල්යමය වශයෙන් වගකීමෙන් කටයුතු කරන බවට කිසිම සාක්ෂියක් නැත්නම්, කිසිම කෙනෙක් ඔබට මුදල් ණයට දෙන්න කැමති වෙන්නේ නැහැ.
ඔබ මුදල් කළමනාකරණය කරන්න කොතරම් දක්ෂ වුණත්, ඒ බව ඔප්පු කරන්න බැරි නම්, කිසිම කෙනෙක් ඔබව විශ්වාස කරන්නේ නැහැ.
ඒ නිසා ඔබට credit card එකක් ලබාගන්න පුළුවන් නම්, එකක් ලබාගන්න.
ඔබ මුදල් කළමනාකරණයේදී දුර්වල නම්, credit card එක භාවිතා කරලා ඔබේ අත්යවශ්ය වියදම් ගෙවන්න. ඉන්පසු සතිය අවසානයේදී හෝ මාසය අවසානයේදී ඒ මුදල නැවත ගෙවන්න.
මේ ආකාරයෙන් ඔබ බැංකුවලට පෙන්වන්නේ, “මේ පුද්ගලයාට මුදල් ණයට දීම ආරක්ෂිතයි” කියන එකයි.
ඒ නිසා ඉදිරියේදී mortgage rates අඩු වූ විට, ඔබට හොඳ terms යටතේ නිවසක් මිලදී ගැනීමට හැකි වේවි.
ඔබ සාර්ථකව ක්රියාත්මක වන business model එකක් ගොඩනඟා ගත් විට, බැංකු ඔබේ ව්යාපාරය පුළුල් කිරීමට අවශ්ය financing ලබා දීමටත් ඉදිරිපත් වේවි.
මතක තබාගන්න:
ඔබ ළඟ කිසිම දෙයක් නැති වෙලාවේ, කිසිම කෙනෙක් ඔබ සමඟ වැඩ කරන්න කැමති වෙන්නේ නැහැ.
ඔබ මුලින්ම ඔබේ financial foundations ගොඩනඟා ගැනීමට අවධානය යොමු නොකරනවා නම්, ඉතිරි සියල්ල සාර්ථක වෙන්නේ නැහැ.
ඒ නිසා මුලින්ම ඔබේ පදනම ශක්තිමත් කරගන්න.
ඔබේ skills දියුණු කරගන්න.
මුදල් උපයන්න.
මුදල් ඉතිරි කරන්න.
ඔබ තුළ ආයෝජනය කරන්න.
ඉන්පසු ඔබේ මුදල් ආයෝජනය කරන්න.
ඔබේ credit history එක ගොඩනඟන්න.
අවසානයේදී ඔබේ financial freedom එක කරා යන්න.
සාර්ථකත්වය එක රැයකින් ලැබෙන්නේ නැහැ. නමුත් සෑම දවසකම කරන කුඩා නිවැරදි ක්රියාවන්, කාලයත් සමඟ ඔබේ ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කළ හැකියි.
ස්තූතියි!
