- Timing
- Team & Execution
- Idea
- Business Model
- Funding
මෙහි අංක එකේ වැදගත්ම සාධකය තමයි Timing – නිවැරදි කාලය.
සාර්ථකත්වය සහ අසාර්ථකත්වය අතර ඇති වෙනසෙන් 42%කට පමණ Timing බලපාන බව සොයාගෙන තිබෙනවා.
දෙවැනි ස්ථානයට පැමිණියේ Team සහ Execution.
තුන්වැනි ස්ථානයට පැමිණියේ Idea එක එනම්, අදහසේ වෙනස්කම, එහි විශේෂත්වය සහ එය අනෙක් අදහස්වලින් වෙනස් වීම.
නමුත් මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම අවසාන හෝ නිශ්චිත තීරණයක් ලෙස ගත යුතු නැහැ. ඒකෙන් Idea එක වැදගත් නැහැ කියන අදහසක් අදහස් වෙන්නේ නැහැ.
නමුත් පුදුමයට කරුණක් තමයි, Idea එක සාර්ථකත්වයට බලපාන වැදගත්ම සාධකය නොවීම.
සමහර අවස්ථාවලදී Idea එකට වඩා වැදගත් වෙන්නේ එය ඉදිරිපත් කරන කාලය විය හැකියි.
අවසාන සාධක දෙක තමයි Business Model සහ Funding.
Business Model එකට මේ තරම් අඩු වැදගත්කමක් ලැබීම තේරුම් ගන්න පුළුවන්.
මොකද ඔබට මුලදී Business Model එකක් නැතිව වුණත් පටන්ගන්න පුළුවන්.
ඔබ නිර්මාණය කරන දෙයට customers ලා ඉල්ලුමක් දක්වනවා නම්, පසුව Business Model එකක් එකතු කරගන්න පුළුවන්.
Funding ගැනත් ඒ වගේමයි.
ඔබ මුලදී ප්රමාණවත් Funding එකක් නැතිව පටන් ගත්තත්, ඔබේ business එක traction ලබාගන්නවා නම්, විශේෂයෙන්ම අද කාලයේ, විශාල funding එකක් ලබාගැනීම සාපේක්ෂව පහසුයි.
එහෙනම් දැන් අපි මේ එක් එක් කරුණට අදාළ උදාහරණ කිහිපයක් බලමු.
Airbnb >> නිවැරදි Timing එකේ බලය
අද හැමෝම දන්නා Airbnb වගේ අතිශය සාර්ථක ව්යාපාරයක් ගනිමු.
Airbnb සමාගමට මුල් කාලයේදී බොහෝ දක්ෂ investors ලා ආයෝජනය කිරීමට පවා ප්රතික්ෂේප කළා.
ඔවුන් සිතුවේ,
“කවුරුත් තමන්ගේ ගෙදර තියෙන ඉඩකඩක් නාඳුනන කෙනෙකුට කුලියට දෙන්න කැමති වෙන්නේ නැහැ.”
කියලා.
ඇත්ත වශයෙන්ම, මිනිසුන් ඒ අදහස සම්පූර්ණයෙන්ම වැරදි බව පෙන්වා දුන්නා.
Airbnb සාර්ථක වීමට හොඳ Business Model එකක්, හොඳ Idea එකක් සහ විශිෂ්ට Execution එකක් තිබීමත් හේතු වුණා.
නමුත් ඒ සියල්ලට අමතරව තවත් වැදගත් දෙයක් තිබුණා.
ඒ තමයි Timing.
Airbnb වෙළඳපොළට පැමිණියේ ලෝක ආර්ථික අවපාතය (recession) ඉතාම තදින් බලපා තිබූ කාලයක.
ඒ කාලයේදී බොහෝ මිනිසුන්ට අමතර ආදායමක් අවශ්ය වුණා.
ඒ නිසා තමන්ගේ ගෙදර කොටසක් නාඳුනන කෙනෙකුට කුලියට දීම ගැන තිබූ ඔවුන්ගේ අකමැත්ත හෝ බිය අඩු වීමටත් මේ තත්ත්වය හේතු වන්න ඇති.
Uber >> නිවැරදි වෙලාවේ නිවැරදි අවස්ථාව
Uber ගැනත් බලමු.
Uber කියන්නේ විශිෂ්ට සමාගමක්.
ඔවුන්ට විශිෂ්ට Business Model එකක් තිබුණා.
ඒ වගේම ඔවුන් එය ඉතාම හොඳින් Execute කළා.
නමුත් ඔවුන්ගේ Timing එකත් අතිශය වැදගත් වුණා.
Uber හට තම platform එකට drivers ලා එකතු කරගැනීමට අවශ්ය වුණා.
ඒ කාලයේ බොහෝ drivers ලා අමතර ආදායමක් උපයන්න අවස්ථා සොයමින් සිටියා.
ඒ නිසා Uber විසින් ලබාදුන් අවස්ථාව ඔවුන්ට ඉතාම වැදගත් වුණා.
එම නිසා Uber හි අවශ්යතාවය සහ වෙළඳපොළේ තිබූ අවශ්යතාවය එකිනෙකට හොඳින් ගැළපුණා.
ඒ තමයි නිවැරදි Timing එකේ බලය.
So…..
නිවැරදි අදහසක් තිබීම පමණක් ප්රමාණවත් නැහැ.
නිවැරදි අදහස නිවැරදි වෙලාවේ ඉදිරිපත් කිරීමත් වැදගත්.
අවසාන වශයෙන්…
සාර්ථකත්වය සඳහා Execution ඉතාම වැදගත්.
Idea එකත් ඉතාම වැදගත්.
නමුත් සමහර අවස්ථාවලදී Timing ඊටත් වඩා වැදගත් වෙන්න පුළුවන්.
ඒ නිසා ඔබේ business idea එකේ Timing එක නිවැරදිද කියලා තීරණය කිරීමට හොඳම ක්රමය තමයි, ඔබ ලබාදෙන දේ සඳහා consumers ලා ඇත්තටම දැන් සූදානම්ද කියලා සොයා බැලීම.
මේ ගැන ඔබ ඔබටම සම්පූර්ණයෙන්ම අවංක විය යුතුයි.
ඔබේ business එකට හෝ product එකට ඔබ ආදරය කරනවා නම්, එය ඉදිරියට ගෙන යන්න ඔබට දැඩි අවශ්යතාවයක් ඇති වෙනවා.
නමුත් ඔබ දකින results ගැන ඔබට අවංක විය යුතුයි.
ඔබේ customers ලා ඇත්තටම කැමතිද?
ඔවුන් ඔබේ product එකට මුදල් ගෙවීමට සූදානම්ද?
වෙළඳපොළේ ඇත්තටම demand එකක් තිබෙනවාද?
නැත්නම් ඔබට ඔබේ idea එක ගැන තියෙන ආදරය නිසාම, ඔබට පෙනෙන negative signals නොසලකා හරිනවාද?
මේ සියල්ල ගැන ඉතාම අවංකව සිතා බලන්න.
මොකද, හොඳ Idea එකක් වැරදි වෙලාවක ඉදිරිපත් කළොත් එය අසාර්ථක විය හැකියි.
ඒ වගේම, සාමාන්ය Idea එකක් වුණත් නිවැරදි වෙලාවේ, නිවැරදි වෙළඳපොළකට ඉදිරිපත් කළොත් විශාල සාර්ථකත්වයක් ලබාගන්න පුළුවන්.
Startups වලට ලෝකය වෙනස් කරන්න පුළුවන්.
ඒ වගේම ලෝකය වඩාත් හොඳ තැනක් බවට පත් කරන්නත් පුළුවන්.
අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා, මේ අදහස් කිහිපය ඔබේ startup එකේ සාර්ථක වීමේ අවස්ථාව තරමක් හෝ වැඩි කරගැනීමට උදව් වේවි කියලා.
මොකද, ඔබේ idea එක සාර්ථක වුණොත්, වෙනත් ආකාරයකින් ලෝකයට කිසිදා නොපැමිණෙන්න තිබූ විශිෂ්ට දෙයක් ඔබට ලෝකයට ගෙන එන්න පුළුවන්.
සමහර විට ඔබේ සාර්ථකත්වයට අවශ්ය එකම දෙය හොඳ Idea එකක් නොවෙයි.
නිවැරදි Idea එක, නිවැරදි Team එක, හොඳ Execution එක සහ සියල්ලටම වඩා, නිවැරදි Timing එකයි.
